هویت شهروندی چندلایه، ضرورت برای جامعه ایرانجامعهٔ ایران یکی از متنوعترین جوامع جهان از منظر قومی، زبانی، دینی و فرهنگی است. در عین حال، طی یک قرن اخیر، دو گفتمان مسلطِ «ناسیونالیسم ایرانیگرا» (با تأکید بر هویت پیشااسلامی و یکسانانگاری فرهنگی) و «اسلامگرایی سیاسی» (با تأکید بر هویت دینی–انقلابی و تقدم آن بر سایر تعلقات) تلاش کردهاند هویت شهروندان را در قالب یک «هویت واحد و انحصاری» تعریف کنند. برآیندٔ این رقابت دوگانه، نه تنها حاشیهرانی گروههای قومی، اقلیتهای دینی، زنان، جوانان و جریانه
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
کرامت انسانی روزمرهکرامت انسانی روزمره: تجربه روزانه کرامت انسانی در پرتو حقوق بشر
روز جهانی حقوق بشر، که هر ساله در ۱۰ دسامبر گرامی داشته میشود، فرصتی است برای تأمل بر اهمیت حقوق بنیادین انسان در زندگی روزمره. تم سال ۲۰۲۵ این روز، با عنوان “حقوق بشر، ضروریات روزمره ما” ، بر این نکته تأکید دارد که حقوق بشر نه تنها ابزاری برای حفاظت، بلکه عنصری حیاتی برای ایجاد شادی، امنیت و کرامت در تجربیات روزانه ماست. این تم، کرامت انسانی را به عنوان ستونی مرکزی در زندگی روزمره برجسته میکند، جایی که حقوق بش
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
زبان مادری، صدای جوانان برای آیندهای چند زبانههر سال در ۲۱ فوریه ( معادل دوم اسفند در تقویم شمسی)، جهان روز جهانی زبان مادری را گرامی میدارد. این روز به ابتکار یونسکو در سال ۱۹۹۹ به رسمیت شناخته شد و از سال ۲۰۰۰ به طور رسمی در سراسر کشورها پاس داشته میشود. هدف اصلی آن، برجسته کردن ارزش تنوع زبانی و فرهنگی، حمایت از چند زبانگی و یادآوری اینکه زبانها نه تنها وسیله ارتباط، بلکه حامل هویت، تاریخ و دانش جوامع هستند. امسال، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) این روز جهانی را با شعار «ص
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
شعار جاوید شاه و خطرات آن در سالهای اخیر، شعار «جاوید شاه» به عنوان نماد اصلی جریان سلطنتطلبانه در اعتراضات ایران مطرح شده است. این شعار، که ریشه در ایدئولوژی ناسیونالیستی افراطی و باستانگرای دوران پهلوی دارد، فراتر از یک نوستالژی ساده، حامل گفتمانی است که با اصول حقوق بشر جهانی، دموکراسی و تکثرگرایی ناسازگار است. این یادداشت، با هدف روشنگری بیشتر شهروندان ایرانی، به ارزیابی ریشهها و بهویژه خطرات جدی این گفتمان میپردازد.
ریشههای تاریخی شعار “جاوید شاه”این شعار در دوران رضاشاه برای تقویت
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
نسل زد ایران: موج ضد اقتدارگراییدر ایران در روز جاری، نسلی بالیده است که بیش از شصت درصد جمعیت جوان کشور را دربرمیگیرد: نسل زد، که نه تنها از نسلهای پیشین متمایز است، بلکه با مجموعهای از ارزشهای ژرف انسانگرایانه، شهروندمحور، آزادیخواهانه، برابریطلب و تکثرگرا، مسیر آینده سیاسی ایران را ترسیم میکند. این ارزشها دیگر آرمانهای دور نیستند؛ بلکه اصول حیاتی میلیونها جوان ایرانیاند که در فضای دیجیتال بالیدهاند و جهان را بیواسطه تجربه کردهاند
سیاستمداران ایرانی – چه در داخل نظام و چه در خا
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
جریان ناسیونالیسم: ناسازگاری با روح زمانه و واقعیتهای ایران جریان ناسیونالیسم، با سابقهای پر از چالشهای تاریخی که اغلب به حکمرانیهای فاشیستی و ضدبشری منجر شده، در آیندهای متزلزل و ناسازگار با روندهای جهانی و داخلی ایران قرار دارد. تحلیل علمی و منطقی تجربیات بشری بیانگر است که این ایدئولوژی، هرچند در گذشته برای ایجاد وحدت ملی به کار گرفته شده، غالباً به ابزارهایی برای استبداد، سرکوب، تبعیض و نقض حقوق بشر تبدیل گردیده است.
در عصر مدرن، که با جهانیسازی، تنوع فرهنگی، صلحطلبی و تقاضای دموکراس
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
حق زیستن با معنادر جهانی که حقوق بشر به عنوان پایهای برای جوامع مدرن شناخته میشود، مفهوم «حق بقا» اغلب به عنوان حداقل استاندارد زندگی تلقی میگردد. اما آیا زنده ماندن به تنهایی کافی است؟ مفهوم نوظهور «حق زیستن با معنا» که از سوی جریان انسانگرای شهروندی در ایران مطرح میشود، فراتر از این مرزها میرود و بر حق هر انسان ایرانی برای زندگی با کیفیت، پر از امید، معنا و چشمانداز آیندهای روشن تأکید دارد.
این مفهوم، که ریشه در انسانگرایی و شهروندی دارد، سیاستهایی را نقد میکند که تنها به «زنده نگه
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
شهروندی شنیده شوندهدر دنیای پرتلاطم در روز جاری، جایی که جوامع با چالشهای عمیقی همچون کم شدن اعتماد عمومی به نهادها و افول مشارکت مدنی روبرو هستند، مفهوم «شهروندی شنیده شونده» به عنوان یک رویکرد نوین و حیاتی در علوم سیاسی و اجتماعی ظاهر شده است. این مفهوم، که ریشه در نظریههای شهروندی معاصر دارد، بر این اصل استوار است که شهروندی واقعی نه تنها به معنای برخورداری از حقوق قانونی است، بلکه شامل اطمینان از شنیده شدن صدای شهروندان و دریافت پاسخ از سوی نهادهای حاکمیتی میشود. این یادداشت، مطابق دیدگاه
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
ایران در یکی از پیچیدهترین و سرنوشتسازترین برهههای تاریخی خود قرار دارد. تحولات شتابان نظام بینالملل، رقابت فزاینده قدرتهای بزرگ، ظهور فناوریهای نوین، دگرگونی الگوهای تجارت جهانی و برجسته شدن نقش اقتصاد به عنوان منبع اصلی قدرت ملی، محیطی جامعاً متفاوت از دهههای پیشین را شکل داده است. در این شرایط، پرسش کلیدی پیش روی سیاستگذاران این است که آیا راهبردهای سنتی سیاست خارجی، با همه دستاوردهایشان، همچنان به پاسخگویی به نیازهای بلندمدت کشور قادر هستند یا آنکه زمان بازاندیشی جدی و تغییر پارادایم
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور
ضرورت رنسانس فکری ایرانی؛ بازگشت انسان به مرکز اندیشهدر تاریخ ملتها، دورههایی فرا میرسد که گاه بحران اصلی جامعه نه در حوزه اقتصاد، سیاست یا حتی حکومت ، بلکه بحران اندیشه است که الگوهای فکری حاکم، دیگر قادر به تبیین واقعیتهای نوین نیستند و مانع خلاقیت و انطباق جامعه میشوند، در چنین مقاطعی، جامعه درمییابد بسیاری از مشکلات ظاهری، ریشه در لایههای عمیقتری از فرهنگ، نظام ارزشی و شیوه اندیشیدن دارد که نیاز به بازاندیشی بنیادین پدیدار میگردد. ایران در زمان حاضر در چنین مقطعی قرار گرفته است.
چا
برچسب:
نویسنده: لیلا زارعیپور